Psikanalitik kuram uzun yıllar boyunca arzunun, çatışmanın ve dürtülerin ruhsal yaşamdaki yerini anlamaya çalışmıştır. André Green'in çalışmaları ise farklı bir soruya yönelir: Ruhsal yaşamda yokluğun etkisi nedir?

Green'in düşüncesi özellikle eksiklik, boşluk ve ruhsal geri çekilme deneyimlerini anlamaya yönelik önemli katkılar sunar. Ona göre bazı ruhsal acılar yalnızca çatışmaların sonucu değildir. Bazen sorun, ruhsal yaşamın belirli alanlarında anlamın ve canlılığın geri çekilmiş olmasıdır.

Green'in "ölü anne kompleksi" kavramı bu bağlamda dikkat çekicidir. Buradaki mesele gerçek bir ölüm değildir. Daha çok, çocuğun duygusal olarak ulaşamadığı bir ebeveyn deneyimidir. Fiziksel olarak orada bulunan ancak ruhsal olarak geri çekilmiş bir nesne...

Bu deneyim öznenin ruhsal dünyasında derin izler bırakabilir. Çünkü çocuk yalnızca bakım görmek istemez; aynı zamanda canlı bir zihinle karşılaşmak ister. Bakışın, ilginin ve duygusal mevcudiyetin kaybı bazen fiziksel ayrılıklardan daha karmaşık sonuçlar yaratabilir.

Green'in çalışmaları, ruhsal yaşamın yalnızca var olanlarla değil, eksik kalanlarla da şekillendiğini gösterir. İnsan bazen yaşadığı olaylardan çok yaşayamadığı deneyimlerin etkisi altında kalır.

Bu nedenle psikanalitik düşüncede yokluk pasif bir durum değildir. Yokluk da çalışır.

Yokluk da örgütler.

Yokluk da iz bırakır.

Belki de bu nedenle bazı insanlar hayatlarında neyin eksik olduğunu tam olarak tarif edemezler; ancak eksikliğin etkisini sürekli hissederler.

Green'in katkısı, ruhsal yaşamın yalnızca içerikleriyle değil, boşluklarıyla da ilgilenmemiz gerektiğini hatırlatır. Çünkü bazen özneyi belirleyen şey sahip oldukları değil, hiç sahip olamadıklarıdır.

— Klinik Psikolog Baran Şeker

Kaynakça

Green, A. (1983). Narcissism, Life and Death.

Green, A. (1986). On Private Madness.

Green, A. (1999). The Work of the Negative.

Botella, C., & Botella, S. (2005). The Work of Psychic Figurability.