İnsan yalnızca sevilmek istemez.

Anlaşılmak da ister.

Fark edilmek ister.

Kendisine bakıldığında gerçekten görüldüğünü hissetmek ister.

Bu ihtiyaç çoğu zaman narsisizmle karıştırılır. Oysa görülme arzusu insan ruhsallığının en temel deneyimlerinden biridir. İnsan yaşamının ilk dönemlerinden itibaren yalnızca fiziksel bakım değil, ruhsal olarak da tanınmaya ihtiyaç duyar.

Bir çocuğun duygusuna verilen karşılık, heyecanının paylaşılması, korkusunun anlaşılması ya da başarısının fark edilmesi yalnızca geçici deneyimler değildir. Bunlar aynı zamanda kendilik duygusunun inşasında rol oynarlar.

Heinz Kohut'un kuramı bu noktada önemli bir katkı sunar. Kohut'a göre kendilik, yalıtılmış bir yapı değildir. Başkalarının bakışı içerisinde şekillenir. İnsan başlangıçta kendisini doğrudan deneyimlemez; önemli diğerlerinin bakışları aracılığıyla deneyimler.

Bu nedenle görülmek yalnızca hoş bir duygu değildir.

Varlığın doğrulanmasıdır.

Özellikle yeterince görülmemiş deneyimlerin ardından kişi yaşamı boyunca farklı biçimlerde aynı deneyimi arayabilir.

Bazıları bunu başarıyla arar.

Bazıları ilişkilerde.

Bazıları bilgiyle.

Bazıları ise hayranlık aracılığıyla.

Ancak burada önemli bir ayrım ortaya çıkar.

Görülmek ile seyredilmek aynı şey değildir.

Takdir görmek ile tanınmak aynı şey değildir.

Hayranlık ile anlaşılmak aynı şey değildir.

İnsan bazen kalabalıklar tarafından alkışlanabilir ve yine de görünmez hissedebilir.

Çünkü görülen şey kişinin kendisi değil, sunduğu imge olabilir.

Psikanalitik açıdan bakıldığında ruhsal acının önemli bir kısmı tam da burada ortaya çıkar. Kişi başkalarının sevgisine ulaşabilir; ancak yine de kendisinin bilinmediğini hissedebilir.

Bu nedenle görülme arzusu hiçbir zaman yalnızca dikkat çekme arzusu değildir.

Bazen insanın en temel sorusunu taşır:

"Benim deneyimime gerçekten tanıklık eden biri var mı?"

— Klinik Psikolog Baran Şeker

Kaynakça

Kohut, H. (1971). The Analysis of the Self.

Kohut, H. (1977). The Restoration of the Self.

Orange, D. M. (2011). The Suffering Stranger.

Stolorow, R. D., Atwood, G. E., & Orange, D. M. (2002). Worlds of Experience.