Narsisizm denildiğinde çoğu insanın aklına benzer bir tablo gelir.

Kendisinden sıkça söz eden, sürekli haklı olmak isteyen, eleştiriye tahammül edemeyen ve çevresindeki insanların hayranlığını bekleyen biri...

Oysa narsisizm yalnızca dışarıdan görünen davranışlardan ibaret değildir.

Psikodinamik kuram içerisinde narsisizm, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkinin belirli bir örgütlenme biçimi olarak ele alınır. Bu nedenle narsisistik özellikleri anlamaya çalışırken yalnızca dışarıdan görünen büyüklenmeci tavırlara değil, bunların altında hangi ruhsal ihtiyaçların bulunduğuna da bakmak gerekir.

Bazı insanlar için değerli hissedebilmek büyük ölçüde dışarıdan gelen onaya bağlıdır. Takdir görmek, beğenilmek, fark edilmek ve başarılı olmak yalnızca hoş deneyimler değildir; aynı zamanda özdeğer duygusunu koruyan unsurlar hâline gelebilir.

Bu nedenle eleştirilmek ya da görmezden gelinmek beklenenden daha yoğun duygular yaratabilir.

Çünkü mesele yalnızca eleştiri değildir.

Kişinin kendisini nasıl gördüğüyle ilgilidir.

Psikanalist Heinz Kohut'a göre insanın görülmeye, anlaşılmaya ve değer verildiğini hissetmeye ihtiyacı vardır. Bu ihtiyaçlar yeterince karşılanmadığında kişi ilerleyen yaşamında özdeğerini korumakta zorlanabilir ve bunu dışarıdan gelen onay aracılığıyla sağlamaya çalışabilir.

Bu açıdan bakıldığında narsisizm yalnızca kendini büyük görmek değildir.

Bazen kırılgan bir özdeğerin korunma çabasıdır.

Belki de önemli soru şudur:

Dışarıdan görünen büyüklüğün altında gerçekten ne kadar güven duygusu vardır?

— Klinik Psikolog Baran Şeker

Kaynakça

Kohut, H. (1971). The Analysis of the Self. International Universities Press.

Kernberg, O. F. (1975). Borderline Conditions and Pathological Narcissism. Jason Aronson.

McWilliams, N. (2011). Psychoanalytic Diagnosis (2nd ed.). Guilford Press.