Psikoloji ve psikoterapi alanında bilgi çoğu zaman ayrıcalıklı bir konuma yerleştirilir. Sorunların anlaşılması, nedenlerin bulunması ve yaşananların açıklanması temel amaçlardan biri olarak kabul edilir. Bu nedenle hem danışan hem de terapist sıklıkla aynı sorunun peşinden gider: "Bunun nedeni nedir?"

Wilfred Bion'un düşüncesi ise bu noktada alışıldık yönelimi tersine çevirir.

Bion'a göre ruhsal yaşamın en önemli anlarından bazıları, kişinin henüz bilmediği şeylerle karşılaşabildiği anlardır. Bu nedenle analiz yalnızca bilgi üretme süreci değildir; aynı zamanda belirsizliğe tahammül etme deneyimidir.

Bion'un John Keats'ten ödünç aldığı "negatif kapasite" kavramı burada önem kazanır. Negatif kapasite, kişinin belirsizlik, kuşku ve çözümsüzlük içerisinde kalabilme yetisini ifade eder. Hemen bir açıklama üretmeden, aceleyle anlamlandırmadan ve bilinmeyeni ortadan kaldırmaya çalışmadan bekleyebilmek...

Bu bakış açısı ilk anda şaşırtıcı görünebilir. Çünkü modern kültür büyük ölçüde kesinlik arayışı üzerine kuruludur. Bilmek rahatlatır. Tanımlamak güven verir. Açıklamak kaygıyı azaltır.

Ancak psikanalitik çalışma çoğu zaman bunun tam tersini gösterir.

Bazen erken gelen açıklamalar düşünmeyi durdurur.

Bazen hazır anlamlar, öznenin kendi hakikatine yaklaşmasını engeller.

Bazen bilgi, deneyimin önüne geçer.

Bu nedenle analitik tutumun önemli bir yönü, bilinmeyene alan açabilmektir. Analist her şeyi bilen biri değildir. Daha çok, henüz bilinmeyen şeylerin ortaya çıkabileceği bir alanı korumaya çalışan kişidir.

Belki de ruhsal dönüşümün bazı anları yeni cevaplar bulmakla değil, eski cevapların yetersiz kaldığını fark etmekle başlar.

Bion'un katkısının önemi burada yatar. İnsan yalnızca bildikleriyle değil, henüz düşünemediği şeylerle de yaşar. Analitik çalışma ise bazen tam olarak bu karanlık bölgeye eşlik etmektir.

— Klinik Psikolog Baran Şeker

Kaynakça

Bion, W. R. (1970). Attention and Interpretation.

Bion, W. R. (1962). Learning from Experience.

Eigen, M. (1985). The Psychoanalytic Mystic.

Ogden, T. H. (2004). This Art of Psychoanalysis.