İnsan başkalarının yanında yalnızca kendisi olmaz. Aynı zamanda başkalarının gözünde kim olduğunu da taşır. Bu nedenle sosyal ortamlar bazı insanlar için yalnızca ilişki kurulan alanlar değil, aynı zamanda değerlendirildikleri, görüldükleri ve yargılanabilecekleri yerler olarak deneyimlenebilir.
Sosyal kaygı çoğu zaman insanlardan korkmak değildir. Daha çok başkalarının bakışı altında kalmaya ilişkin bir güçlük olarak ortaya çıkar. Kişi konuşurken söylediği cümleleri denetlemeye çalışır, nasıl göründüğünü düşünür ya da olası bir hata yapmanın sonuçlarını zihninde büyütebilir. Dışarıdan bakıldığında sıradan görünen bir karşılaşma, kişinin iç dünyasında yoğun bir gerilim yaratabilir.
Bu nedenle sosyal kaygıyı yalnızca çekingenlik ya da utangaçlık olarak değerlendirmek eksik kalır. Çünkü çoğu zaman mesele kişinin diğer insanlarla kurduğu ilişkiden çok, kendisiyle kurduğu ilişkiyle de ilgilidir. İnsan bazen başkalarının kendisini nasıl gördüğünden korkar; bazen de kendisine yönelttiği eleştirel bakışı başkalarının gözlerine yerleştirir.
Sosyal kaygı yaşayan birçok kişi için dikkat çekmek ile görünmez kalmak arasında karmaşık bir ilişki vardır. Bir yandan görülmek, fark edilmek ve ilişki kurmak isterken; diğer yandan hata yapmaktan, yetersiz görünmekten ya da olumsuz değerlendirilmekten kaçınmaya çalışabilir. Bu durum zamanla kişinin kendi potansiyelini ortaya koymasını zorlaştırabilir.
Psikodinamik açıdan bakıldığında sosyal kaygı yalnızca bugünkü sosyal ortamlardan kaynaklanmaz. Kişinin özdeğer algısı, eleştirilme deneyimleri, ilişkilerde yaşadığı kırılmalar ve kendisine dair geliştirdiği içsel temsil biçimleri de bu deneyimin bir parçası olabilir. Bu nedenle sosyal kaygı yalnızca dış dünyayla değil, kişinin iç dünyasıyla da ilgilidir.
Psikoterapi sürecinde amaç kişiyi daha sosyal olmaya zorlamak değildir. Daha çok, kişinin başkalarının bakışıyla ve kendi içsel değerlendirmeleriyle kurduğu ilişkiyi anlamaya çalışmaktır. Çünkü bazı durumlarda insanın en zorlayıcı eleştirmeni çevresi değil, kendi iç dünyası olabilir.
Klinik Psikolog Baran Şeker
Yüz yüze veya çevrimiçi seanslar için hemen randevu talebi oluşturabilirsiniz.
Randevu OluşturCopyright © 2026 Klinik Psikolog Baran Şeker. Tüm Hakları Saklıdır.